Xacemento da Fraga Raxada: un pasado por descubrir

Programa: LEADER 23-27
Tipo: Non produtivo
Ano: 2023
Entidade: Pública
CONCELLO DE LOBIOS: XACEMENTO DA FRAGA RAXADA

Resumo do proxecto

Expediente: L-23-1920-10-0397
Promotor: Concello de Lobios
Concello e lugar: Concello de Lobios, A Cela
Puntuación: 65
Orzamento aceptado: 19.239 € €
Porcentaxe axuda: 84,44% %
Contía Axuda: 16.245,41 € €

Descrición

Agochado durante séculos, o xacemento arqueolóxico da Fraga Raxada emerxe de novo para esclarecer como vivían os antigos e antigas habitantes do Xurés. Así, o Concello de Lobios decidiu sacar adiante e poñer en valor este descubrimento da Fraga Raxada, situado na parroquia da Cela, no corazón do Parque Natural Baixa Limia–Serra do Xurés. Esta iniciativa nace da colaboración entre a administración local, a comunidade de montes e o ámbito universitario, concretamente a partir dos estudos promovidos pola Universidade de Ourense baixo a dirección do investigador Juan Manuel Galiña Lourenzo.

O obxectivo principal do proxecto é recuperar, investigar e dar a coñecer un enclave de grande valor histórico e patrimonial, ao tempo que se reforza o atractivo cultural e turístico do territorio. Trátase dun asentamento rural de montaña pouco común no noroeste peninsular, o que o fai aínda máis sorprendente.

A actuación desenvolvida incluíu unha intervención integral no espazo, con traballos de limpeza do monte que permitiron identificar as estruturas existentes, así como o levantamento topográfico, prospeccións arqueolóxicas e sondaxes avaliativas que permiten coñecer como se vivía neste asentamento. Ademais, leváronse a cabo estudos que permitiron situar cronoloxicamente o xacemento na Alta Idade Media, entre os séculos IX e X.

Un descubrimento que permite conectar con persoas que viviron hai mil anos

O proxecto da Fraga Raxada xorde do interese por comprender mellor a historia do territorio e poñer en valor un tipo de asentamento pouco estudado. A presenza da coñecida como “Casa dos Mouros”, unha fortificación roqueira situada no punto máis elevado, espertou a curiosidade inicial e deu pé a unha investigación máis profunda que revelou a complexidade do lugar.

Este xacemento permite achegarse á vida das xentes da montaña durante a Idade Media. A través das investigacións realizadas, identificáronse diferentes sectores, incluíndo unha posible torre defensiva, vivendas e áreas de uso común, todos eles adaptados ao relevo do terreo.

Os obxectos atopados, como cerámicas, tégulas ou mesmo unha moeda, permiten reconstruír aspectos da vida cotiá das persoas que habitaron aquí. Mais non só iso: a aparición de restos prehistóricos suxire incluso unha ocupación anterior.

En definitiva, a Fraga Raxada convértese nun exemplo de como a investigación e a recuperación do patrimonio poden xerar unha oportunidade para coñecer mellor de onde vimos, a cultura dun lugar e debuxar mellor o noso pasado.